آیا تا به حال به فکر افتاده اید که ضریب هوشی فرزندتان را اندازه گیری کنید؟ پیش از توضیح در این مورد باید فکر کنیم که با توجه به عوامل و متغیرهای هوشی احتمالا ً عملی ترین تعریف از هوش آن است که همانند « بینه » بگوییم، هوش چیزی است که آزمون هوش، آن را می سنجد.
در شرح ماهیت هوش از نظر تئوری در میان صاحب نظران بسیار اندکی دیده می شود اما از نظر عملی ما می توانیم آنچه را که آزمون هوش می سنجد تعریف نماییم و اگر بگوییم که هوش چیزی است که آزمون هوش آن را می سنجد باید گفت که عقب ماندگی نیز چیزی است کمتر از حد متوسطی که آزمون هوش نشان می دهد.
در سال 1904، بینه از طرف دولت فرانسه مأموریت یافت وسیله ای تعبیه نماید تا دانش آموزانی را که در امر آموزش تحصیلی شکست می خورند شناسایی و جدا نماید تا برنامه ویژه ای برای تعلیم و تربیت آنها پیشنهاد گردد. بینه در سال 1905 نخستين مقیاس هوشی خود را که شامل 30 سؤال بود ارایه داد اما این آزمون در طی سال های بعد تغییرات بسیاری نمود. در سال 1914 برای نخستين بار مفهوم بهره هوشی (IQ) یا هوشبهر معرفی گردید. مقیاس هوش و کلسر برای کودکان یکی از مقیاس های بسیار رایج هوش آزمای فردی می باشد، البته این مقیاس برای بزرگسالان، دوره پیش از مدرسه و آمادگی نیز طراحی شده و مورد استفاده قرار می گیرد. جهت سنجش هوشی، همچنین می توان از آزمون هوش ریون که نسبت به مقیاس وکسلر به زمان کمتری نیاز دارد استفاده نمود.
این آزمون را می توان برای گروه سنی 5 تا 10 سال استفاده کرد و برای کوچک تر از این سن و بچه هایی که بتوانند نقاشی آدمک ترسیم کنند می توان از آزمون هوش آدمک گودیناف استفاده کرد. می دانیم که وقتی یک ورق کاغذ و یک مداد در اختیار کودکی در سنین پایین قرارمی دهیم به کشیدن چیزهای مختلفی دست می زند و به خصوص پیش از آنکه به نقاشی بپردازد دوست دارد که آدمک هایی بکشد. اما او این آدمک ها را آن طور که می بینید نمی کشد.
او به هیچ وجه قادر به چنین کاری نیست، بلکه به گونه ای که آنها را درک می کند یا دقیق تر بگوییم به گونه ای که خود را درک می کند به نقاشی آنها می پردازد و این امر بستگی به درجه رشد روانی حرکتی او دارد. پس بدین ترتیب مفهومی که کودک از ابتدای « طرح بدنی » خود دارد، تعیین کننده شکل بندی آدمک در هر سن خواهد بود. از این جهت است که توانسته اند وسیله ای برای ارزشیابی هوش استنتاج کنند، برای نمونه ً در تست گودیناف (تست آدمک) طراز عقلی آزمودنی را بر حسب کامل بودن و تعادل جزئیات آدمک ترسیم شده تعیین می کنند. البته باید دانست که نقاش کودک به منزله تست شخصیت نیز هست و پرده از روی عواطف او نیز بر می دارد. « بوتونیه » در این مورد می گوید بررسی نقاشی های کودک، ما را به گونه ای اجتناب ناپذیر به قلب مسائلی که برای او مطرح می شوند، تاریخچه زندگی وی و موقعیت هایی که در آن زندگی می کند، رهنمون می گردد.
لازم به ذکر است که بیشتر پدران و مادران معتقدند که فرزندشان از ضریب هوشی بالایی برخوردارند و از او انتظارات بسیاری در زمینه تحصیل و سایر موارد دارند. بنابراین اندازه گیری ضریب هوشی می تواند آنان را در متعادل کردن خواسته ها و انتظارات شان در حد معقول و توانایی و استعداد فرزندشان کمک کند. از طرفی بین نمرات آزمون هوشی و موفقیت تحصیلی رابطه ای هست تا جایی که هوش از لحاظ منطقی باید معرف عملکرد تحصیلی موفق باشد، حق داریم انتظار داشته باشیم آزمون های هوش موفقیت تحصیلی را پیش بینی کنند. در عین حال باید یادمان باشد که از لحاظ مفهومی، هوش و موفقیت تحصیلی یکی نیستند. بنابراین اندازه گیری هوش می تواند به والدین و مربیان در برنامه ریزی متناسب با استعداد و توانایی فرزندان و دانش آموزان شان بسیار مؤثر باشد.
برگرفته از ماهنامه کودک
