از اول دسامبر ۲۰۰۷ اتحادیه اروپا قصد دارد کنترل مرزهای زمینی و دریایی بین ۹ عضو تازه اش را که به پیمان شنگن پیوسته اند لغو کند.
به این ترتیب مسافران می توانند بین کشورهای استونی، مجارستان، لاتویا، لیتوانی، مالت، لهستان، اسلونی، اسلواکی و جمهوری چک آزادانه رفت و آمد کرده و وارد مرزهای دیگر کشورهای عضو پیمان شنگن شوند.
این تصمیم پس از آن صورت می گیرد که آمادگی این ۹ کشور طی دوسال مورد بررسی قرار گرفته است.
با اضافه شدن این کشورها، محدوده شنگن مساحتی معادل ۳۶۰۰ میلیون کیلومتر را در بر خواهد گرفت.
شنگن نام دهکده کوچکی در لوکزامبورگ، محل ملاقات نخستین کشورهایی است که این پیمان را در سال ۱۹۸۵ امضا کردند. در آن زمان تنها کشورهای آلمان، بلژیک، لوکزامبورگ، هلند و فرانسه محدودیت های مرزی بین خود را حذف کردند.
این پیمان همزمان با فراهم ساختن امکان رفت و آمد آزاد بین کشورهای عضو، تمهیداتی نیز برای تقویت سطح امنیتی این کشورها ارائه می کند.
این تمهیدات هماهنگ، شامل یک سیستم اطلاعاتی قوی است که برای تبادل داده ها در زمینه اقدامات مجرمانه، از پولشویی گرفته تا سازمانهای مظنون به عملیات تروریستی مورد استفاده قرار می گیرد.
سیستم اطلاعاتی شنگن
در اروپا، سیستم اطلاعاتی شنگن (SIS)، مهمترین منبع داده های هماهنگ است که توسط نیروهای امنیتی دولتی اداره می شود.
این سیستم که از سال ۱۹۹۵ به اجرا درآمده به پلیس های محلی، نهادهای حافظ مرزها و صادرکنندگان ویزا امکان می دهد به طور دائم به آخرین اطلاعات افراد تحت تعقیب، گمشده یا کسانی که اقامتشان لغو شده و همچنین فهرست اشیا گمشده یا دزدیده شده دسترسی پیدا کنند.
برای نمونه تا پایان ماه اکتبر ۲۰۰۷ اطلاعات نزدیک به دو میلیون موتورسیکلت دزدیده شده در این سیستم ثبت شده است.
پیمان شنگن با آسان کردن رفت و آمد بین کشورهای عضو، خصوصا از طریق صنعت جهانگردی، منافع اقتصادی قابل توجهی برای آنها به همراه می آورد.
علاوه بر این، بهبود در زمینه تبادل اطلاعات بین نیروهای انتظامی و امنیتی، مبارزه علیه گروه های جنایی و خصوصا قاچاق انسان و مهاجرت غیر قانونی را برای اروپا آسان تر کرده است.
تاکنون از میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، آلمان، اتریش، بلژیک، دانمارک، اسپانیا، فنلاند، فرانسه، یونان، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، پرتغال و سوئد، نروژ و ایسلند به طور کامل مفاد این پیمان را اجرا می کنند. بریتانیا تنها در زمینه همکاری های امنیتی و قضایی به این پیمان متعهد است و مرزهایش را همچنان به روی دارندگان ویزای شنگن بسته است.
پیش بینی می شود در سال های آینده بلغارستان، قبرس، رومانی و سوئیس به طور کامل مفاد این پیمان را اجرا کنند. ایرلند نیز هر زمان بریتانیا مایل باشد می تواند وارد این پیمان شود.
