يادی از شاعر زمستان، مهدی اخوان ثالث

مهدی اخوان ثالث، از برجسته‌ترین شاعران معاصر ایران متخلص به م . آزاد در سال ۲۸ اسفند ۱۳۰۷ در توس مشهد زاده شد و چهارم شهریور سال ۱۳۶۹ در تهران درگذشت.

سال ۱۳۲۷ از زادگاهش به تهران کوچ کرد و کار خود را با معلمی آغاز کرد ولی در سال ۱۳۳۰ دست به انتشار نخستين دفتر شعر خود «ارغنون» زد و ارغنون نقطه آغازی بود برای رسیدن به اوج.

اگرچه اخوان در دهه بیست فعالیت شعری خود را آغاز کرد؛ اما تا زمان انتشار سومین دفتر شعرش «زمستان» در سال ۱۳۳۶ در محافل ادبی آن روزگار شهرت چندانی نداشت.

زمستان است...

سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت، سرها در گريبان است، کسی سربرنيارد کرد پاسخ گفتن و ديدار ياران را ، نگه جز پيش پا را ديد نتواند، که ره تاريک و لغزان است ، وگر دست محبت سوی کس يازی ، به اکراه آورد دست از بغل بيرون ، که سرما سخت سوزان است.

نفس کز گرمگاه سينه می آيد برون ابری شود تاريک ، چو ديوار ايستد در پيش چشمانت ، نفس کاينست ، پس ديگر چه داری چشم ؟ زچشم دوستان دور يا نزديک؟

مسيحای جوانمرد من ! ای ترسای پير پيرهن چرکين ! هوا بس ناجوانمردانه سرد است... آی... دمت گرم و سرت خوش باد ، سلامم را تو پاسخ گوی ، در بگشای

منم ، من ، ميهمان هر شبت ،لولی وش مغموم ، منم ، من ، سنگ تيپا خورده رنجور ، منم ، دشنام پست آ فرينش ، نغمه ناجور
نه از رومم ، نه از زنگم ، همان بيرنگ بيرنگم ، بيا بگشای در، بگشای ، دلتنگم. حريفا ! ميزبانا ! ميهمان سال و ماهت پشت در چون موج می لرزد، تگرگی نيست ، مرگی نيست ، صدايی گر شنيدی ، صحبت سرما و دندان است.

من امشب آمدستم وام بگذارم ، حسابت را کنار جام بگذارم ، چه می گويی که بيگه شد ، سحرشد ، بامداد آمد؟ فريبت می دهد ، بر آسمان اين سرخی بعد از سحرگه نيست. حريفا ! گوش سرما برده است ، اين يادگار سيلی سرد زمستان است. و قنديل سپهر تلگ ميدان ، مرده يا زنده ، به تابوت ستبر ظلمت نه توی مرگ اندود ، پنهان است. حريفا ! رو چراغ باده را بفروز ، شب با روز يکسان است.

سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت ، هوا دلگير ، درها بسته ، سرها در گريبان ، دستها پنهان ، نفس ها ابر ، دلها خسته و غمگين ، درختان اسکلتهای بلور آجين ، زمين دلمرده ، سقف آسمان کوتاه ، غبارآلوده مهر و ماه ، زمستان است...

مهارت اخوان در شعر حماسی است. او درونمایه‌های حماسی را در شعرش به کار می‌گیرد و جنبه‌هایی از این درونمایه‌ها را به استعاره و نماد مزین می‌کند.

به گفته ی برخی از منتقدان تصویری از او در ذهن بسیاری به جا مانده که او از نظر شعری به نوعی پیام آوری روی آورده و از نظر عقیدتی آمیزه‌ای از تاریخ ایران باستان و آرا عدالت‌خواهانه پدید آورده است و در این راه گاه ایران دوستی او جنبه نژاد پرستانه پیدا کرده است.

اما اخوان این نگرش را رد می‌کرد و می‌گفت: من به گذشته و تاریخ ایران نظر دارم. من عقده ی عدالت دارم، هر کس قافیه را می‌شناسد عقده عدالت دارد قافیه دو کفه ترازو است که خواستار عدل است... گهگاه فریادی و خشمی نیز داشته‌ام. سرنوشت هنری اخوان ثالث به تمامی با خاطره ی مبارزان جنبش ملی نفت گره خورده است.

اخوان چنانکه به درستی درباره او می‌گویند شاعر شکست‌ها و ناکامی‌ها نبود، بلکه او چکامه پیروزی ملت‌ها را می‌سرود.

شعرهای اخوان در دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ خورشيدی روزنه ی هنری تحولات فکری و اجتماعی زمان بود و بسیاری از جوانان روشنفکر و هنرمندان روزگار با شعرهای او به نگرش تازه‌ای از زندگی رسیدند. مهدی اخوان ثالث بر شاعران معاصر ایرانی تاثیری عمیق دارد.

اخوان در ترکیب شعر کهن و سبک نیمایی و سوگ برگذشته به ترکیبی رسید که ويژه ی او بود و دیگر هرگز تکرار نشد.

شعر او یکی از سر چشمه‌های زمان شعر امروز است و تاثیر آن بر نسل خودش و نسل بعدی مهم است. اخوان میراث شعر و نظریه ی نیمایی را با هم تلفیق کرد و نمونه‌ای ایجاد کرد که بدون این که از سنت گسسته باشد، بدعتی بر جای گذاشت.


اما خود اخوان زمانی گفت نه در صدد خلق سبک تازه‌ای بوده و نه تقلید و تنها از احساس خود و درک هنری‌اش پیروی کرده: من نه سبک‌شناس هستم نه ناقد... من هم از کار نیما الهام گرفتم و هم خود برداشت داشتم.

در مقدمه زمستان گفته‌ام که می‌کوشم اعصاب و رگ و ریشه‌های سالم و درست، زبانی پاکیزه و مجهز به امکانات قدیم و آنچه مربوط به هنر کلامی است را به احساسات و عواطف و افکار امروز پیوند بدهم یا شاید کوشیده باشم از خراسان دیروز به مازندران امروز برسم...


با این احوال اگر دو نام از ما به آیندگان برسد، یکی از آنها احمد شاملو و دیگری مهدی اخوان ثالث است که هر دو آنها از شاگردان نیما یوشیچ هستند.

اخوان از ادب سنتی خراسان و از قصیده و شعر خراسانی الهام گرفته است و آشنایی او با زبان و بیان و ادب سنتی خراسان به حدی زیاد است که این زبان را به راستی از آن خود کرده است.


اخوان دبستان شعر نوی خراسانی را بنیاد گذاشت و دارای یکی از توانمندترین و دور پروازترین خیال‌های شاعرانه بود.

چهارشنبه ۱۰ فروردين ۱۳۸۴ (30-03-2005) 08:53   بازدید: 1035 بار
تازه های فرهنگ، هنر

سایر خبرها و آگاهی هایی از گذشته در همین زمینه

آگهی بازرگانی


انسان ها همیشه بت می سازند. بعضی ها با سنگ و چوب و گروهی از باورهایشان اولی ترسناک نیست ، چون با یک تبر در هم می شکند ولی دومی بلایی است که هیچ جامعه ای از آن مصون نمانده است. پس بشکن باورهای منفی که تو را زندانی خود کرده اند بی آنکه بدانی! #پیروزباش
2019-05-20 09:32

با توجه به آغاز فصل جشن، کنسرت و برنامه های گوناگون و بسیار شلوغ هنری و فرهنگی در بلژیک، اگر از این برنامه‌‌ها بازدید می‌کنید مراقب تلفن همراه و وسایل شخصی خود باشید. گروه‌های تبه کار بصورت هماهنگ در پی دزدی در جاهای شلوغ هستند.
2019-05-19 17:03

هیچ‌كس نمی‌تواند به گذشته برگردد و کارهایی که کرده را تغییر دهد. گذشته را کاری نمیتوان کرد دوست من اما همه می توانند از هم اکنون آغاز کنند و راهی تازه بسازند و آینده را آنگونه که دوست دارند خلق نمایند. در باتلاق گذشته دست و پا نزن! #پیروزباش
2019-05-19 07:10

بیش از ۱۶۰۰ تن از شهروندان در مراسم خاکسپاری دختر جوان بلژیکی ژولی ون اسپن در زادگاه او گرد هم آمدند. ژولی دو هفته پیش هنگامی که با دوچرخه نزد دوستانش میرفت در کنار کانال آنتورپن بدست یک متجاوز بگونه ای خشونت آمیز کشته شده بود. روانش شاد. #JulieVanEspen
2019-05-18 17:26

گزارشهای خبری

۰ تاریخچه و سهم پارسی زبانها در سیاست بلژیک
۰ همه چیز درباره انتخابات ۲۶ می ۲۰۱۹ بلژیک
۰ قوانین تازه برای رفت و آمد پسران ایرانی-خارجی به کشور
۰ پنج راه رهایی از آلرژی بهاره
۰ از تفاله قهوه چه استفاده هايی می توان کرد؟
۰ با تغييراتی ساده بهار را به خانه بياوريد
۰ يادی از فريدون مشيری، ترانه سرای ایرانی
۰ پوزش رسمی دولت بلژیک بخاطر بچه دزدی
۰ دزدی از بانکی در بلژیک از راه فاضلاب
۰ خواص ضدپیری و ضدسرطانی چای سبز
۰ با نشانه های سرطان آشنا شويد
۰ مشاور ایرانیان بلژیک
۰ شب یلدا / شب چله بر شما فرخنده باد
۰ بمناسبت روز جهانی ايدز
۰ دولت بلژيک حوادث مربوط به پروتزها را منتشر نمی کند
۰ بلژيک: تظاهرات بمناسبت روز جهانی مقابله با خشونت عليه زنان
۰ اتاق پروو برای مشتريان يک دفتر پست در شهر گنت
۰ هتل مامان هرروز محبوب تر می شود
۰ مسابقه آتش نشانان در اتوميوم بلژيک
۰ گراميداشت قربانيان حوادث رانندگی در بروکسل
۰ چگونه با گرسنگی دروغین مبارزه کنيم؟