نقرس نوعی بیماری آرتروز است که در نتیجه تجمع بلورهای اسید اوریک در مفاصل ایجاد می شود. اسید اوریک یک ماده زاید و فرعی است که از متابولیسم ماده آلی پورین حاصل می شود. پورین در بیشتر غذاها هست.
کنترل غیر نرمال اسید اوریک و بلورین شدن این ترکیب در مفاصل باعث ایجاد آرتروز دردناک، سنگ کلیه، بلوکه شدن لوله های فیلتر کننده کلیه توسط اسید اوریک و نقصان کار کلیه می شود. این بیماری دارای رکورد قابل توجهی نسبت به تاریخچه سایر بیماری ها است.
نشانه های نقرس یا gout
حمله حاد نقرس با درد شدید در مفصل آغاز می شود که باعث احساس گرمی، تورم، قرمزی و حساسیت مفصل می شود. مفصل کوچک ابتدای شست پا رایج ترین محل برای حمله نقرس است. سایر مفاصل تحت حمله نقرس عبارتند از زانو، قوزک پا، مچ دست، انگشتان دست و آرنج. در بعضی افراد درد و حساسیت به قدری شدید است که حتی کوچکترین تماس باعث ایجاد درد می شود. البته این حمله های دردناک معمولا در طول ساعت روز آرام تر می شود (بدون مصرف دارو یا با مصرف دارو). در موارد نادر، حمله دردناک برای هفته ها طول می کشد. افرادی که این بیماری را تجربه کرده اند، در طول سال ها چندین بار دچار حمله نقرس می شوند.
احتمال ابتلا
درصد ابتلا به نقرس در مردان نه برابر بیشتر از زنان است. این بیماری بیشتر پس از بلوغ و به خصوص در سن نزدیک به 75 سال (کمتر یا بیشتر) بروز می کند. در زنان پس از یائسگی احتمال ابتلا به نقرس هست. اگر والدین شما مبتلا به نقرس باشند، احتمال ابتلای شما به این بیماری 20% خواهد بود.
فاکتورهای خطر برای ابتلا به نقرس
چاقی، زیاد وزن فوق العاده به خصوص در جوانی، مصرف نوشیدنی های الکلی سنگین، فشار خون بالا و عملکرد نادرست کلیه از جمله فاکتورهای خطرناک برای ابتلا به نقرس است. بعضی از داروها و بیماری ها ی خاص نیز باعث افزایش اسید اوریک می شوند.
نقرس در شست پا
مفصل ابتدای شست پا رایج ترین محل برای حمله نقرس است. این حمله ممکن است علی شمار درمان نقرس بازگشت کند. بنابر این حتی پس از برطرف شدن نقرس به پزشک مراجعه کنید. زیرا در طول زمان به مفاصل، تاندون ها وسایر بافت ها آسیب وارد می کند.
نقرس در انگشتان دست
افرادی ممکن است نقرس را با تجمع بلورهای اسید اوریک در مفاصل انگشتان دست تجربه کنند. برای تسکین درد در طول حمله، باید مفصل درحالت بدرستی استراحت و آرامش باشد.
نقرس در آرنج
همان طور که گفته شد، نقرس در محل آرنج و زانو نیز ممکن است بروز کند.
روش تشخیص نقرس
زمانی که بیمار با شکایت از دردهای تکراری ناشی از آرتروز به خصوص در ناحیه شست پا، قوزک پا و زانو مراجعه می کند، مورد آزمایش نقرس قرار می گیرد. مستند ترین آزمایش برای تشخیص نقرس بررسی بلور اسید اوریک در مایع مفاصل است که از طریق نمونه برداری توسط سرنگ انجام می شود. البته این کار با بی حسی موضعی صورت می گیرد. زمانیکه مایع مفاصل گرفته شد، از نظر عفونت و بلو راسید اوریک مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. همچنین ممکن است آزمایش خون برای اندازه گیری اسید اوریک خون تجویز شود.
پیشگیری از حمله نقرس
نوشیدن کافی از مایعات مانع از بروز حملات نقرس و کاهش ساخت سنگ کلیه در افراد مبتلا به نقرس می شود. تغییر در رژیم غذایی نیز کمک موثری به کاهش اسید اوریک خون کند. بدلیل اینکه ماده شیمیایی پورین در بدن ساخت اسید اوریک می کند بهتر است از خوردن غذاهای غنی از پورین مانند گوشت اندام ها(جگر، قلوه و مغز)، جانوران سخت پوست دریایی اجتناب کنید. خوردن گوشت و غذاهای دریایی خطر حملات نقرس را افزایش می دهد. در حالیکه لبنیات احتمال ابتلا به نقرس را کاهش می دهد. کاهش وزن نیز می تواند خطر برگشت مجدد نقرس را کمتر کند.
درمان دارویی
برای درمان نقرس سه نوع دارو تجویز خواهد شد.
1- داروهای مسکن مانند استامینوفن(تیلنول) وسا یر داروهای دردکش برای کنترل درد
2- تجویز داروهای ضد التهاب مانند کلشی سین، کورتیکواستروئید و ...
3- داروهایی برای کاهش اسید اوریک خون
