در برخی از نقاط بلژيک، بويژه بروکسل هرچند آب لوله کشی کاملا سالم و خوراکی است ولی وجود املاح و آهک زياد در آب باعث شده که شهروندان بخاطر هراس از سنگ کليه زا بودن آن از آبهای کارخانه ای استفاده کنند. آيا آب آشاميدنی در ايجاد سنگ کليه دست دارد؟
نخست بايد ديد سنگ کليه چيست؟
سنگ کليه يا Kidney Rock کريستال حاصل از نمک و مواد موجود در ادرار است که کم کم اندازه ی آن بزرگ مي شود. سنگ هاي کليه نشانه ها و جنبه هاي باليني همانندی دارند ولي روشهای درمان آنها متفاوت است. برپايه پژوهش ها، در بسياري ازموارد احتمال بروز دوباره ی بيماری وجود دارد.
افزايش فيبر غذا و استفاده ی بيشتر از گياهان سبب کاهش عوامل خطر تشکيل سنگ به خصوص سنگ هاي کلسيمي مي شود.
چه چيزی باعث سنگ کليه می شود؟
۱. کم تحرکي: برای نمونه در هنگام بيماري يا ناتوانی کم تحرکی مي تواند سبب برداشت کلسيم بيشتري از استخوان شده و غلظت کلسيم در ادرار افزايش مي يابد.
۲. پرکاري تيروئيد: پرکاري تيروئيد اوليه، سبب افزايش دفع کلسيم مي شود. حدود دوسوم افرادي که بيماري غدد درون ريز دارند، مبتلا به سنگ کليه مي شوند. در عين حال اين اختلال تنها 5% موارد سنگ هاي کلسيمي را در بر مي گيرد.
۳. اسيدوز توبولي کليه: در اثر نقص در توليد آمونياک به وسيله ي کليه، افزايش دفع کلسيم (توسط کليه) ايجاد مي شود.
۴. خوردن زياد نمک: برپايه پژوهشها مصرف زياد نمک سبب افزايش دفع کلسيم در ادرار مي شود.
۵. افزايش کلسيم ادرار با علت ناشناخته : برخي افراد حتي با مصرف رژيم غذايي کم کلسيم، به دلايل ناشناخته روزانه تا ۵۰۰ ميلي گرم کلسيم دفع مي کنند.
۶. افزايش اگزالات ادرار: حدود نيمي از سنگ هاي کلسيمي به اين ترکيب متصل مي شوند. اگزالات به طور طبيعي تنها در چند ماده ي غذايي وجود دارد و دسترسي بدن به اگزالات به ميزان جذب و دفع آن بستگي دارد، که در همه ي افراد اين نسبت يکسان نيست. مطالعات انجام شده بر روي افراد سالم داوطلب، نشان داده که در مورد تمام غذاها همچنان که اگزالات غذا افزايش مي يابد، دفع اگزالات ادراري به همان نسبت بالا نمي رود.
تنها هشت ماده ي غذايي سبب افزايش دفع ادراري اگزالات مي شوند. اين مواد غذايي شامل: اسفناج، ريواس، چغندر، آجيل، شکلات، چاي، سبوس گندم و توت فرنگي هستند. به طور طبيعي مقدار اسيد اگزاليک دفع شده در ادرار، نبايد بيشتر از 40-10 ميلي گرم در روز باشد تنها 10% اين ميزان از رژيم غذايي حاصل مي شود، بقيه ي آن، حاصل سوخت و ساز داخلي است.
اختلالات گوارشي همراه با سوء جذب، معمول ترين علت افزايش دفع ادراري اگزالات مي باشند که در بيماري ها يي مانند کرون و سلياک ديده مي شود. زيرا چربي جذب نشده، کلسيم را در روده باند مي کند و در نتيجه جذب اگزالات افزايش مي يابد.
يک اختلال ژنتيکي نادر نيز باعث افزايش اگزالات در ادرار مي شود که در نتيجه سنگ هاي اگزالات کلسيم عود کننده، ايجاد مي شوند که نهايتاً نارسايي کليه ايجاد مي شود. اين افراد معمولاً قبل از رسيدن به دهه ي سوم زندگي تلف مي شوند.
۷. پروتئين حيواني: رژيم غذايي پر پروتئين همراه با افزايش دفع کلسيم، اگزالات و اورات است. در واقع مصرف زياد پروتئين حيواني با بار اسيدي آن (1 ميلي اکي والان هيدرژن در هر گرم پروتئين ) سبب افزايش دفع کلسيم مي شود. بنابراين دانشمندان رژيم هاي غذايي گياهي را به افراد مستعد ابتلا به سنگ هاي کليه توصيه مي کنند.
چگونه از بروز سنگ کليه جلوگيری کنيم؟
۱. فيبر غذايي: افزايش فيبر غذايي، سبب کاهش عوامل خطر تشکيل سنگ به خصوص سنگ هاي کلسيمي مي شود.
۲. نوشيدن مايعات و آب در طی شبانه روز دست کم ۲ تا ۴ ليتر بويژه در زمانی که هوا گرم است يا فعاليت زياد ورزشی انجام می دهيد و آب بدن از طريق عرق کردن از دست می رود.
۳. کاهش مصرف قهوه و نوشيدني هاي کافئين دار
