اعتیاد ورزشی یک اتکای ناسالم و غیر عادی به ورزش برای عملکرد روزانه شخص است. در این موارد معمولاً پرداختن به ورزش بعنوان تنها وسیله دفاعی در برابر استرس های روزمره در می آید و فرد هر چه بیشتر به آن می پردازد.
• شاخص ها و ویژگی های اعتیاد ورزشی چیست؟
مانند هر اعتیاد دیگری اعتیاد به ورزش 3 جزء مهم دارد که عبارتند از:
- وابستگی: یعنی این احساس که برای شاداب بودن ورزش روزانه ضروری است.
- تحمل و مقاومت: یعنی بصورت پیشرونده ای نیاز به انجام ورزش بصورت شدیدتر وجود داشته باشد تا به سطح یکسانی از شادابی و احساس خوب برسد.
- نشانه ها ترک: بصورت خستگی و ضعف 36-24 ساعت پس از ترک ورزش تعریف می شود. نشانه ها افسردگی، اضطراب، تحریک پذیری و بی قراری شایع است.
• علت اعتیاد ورزشی چیست؟
علت آن شناخته شده نیست. برخی پژوهشها آزاد شدن آرام برخی هورمون های درونی بدن (اندورفین ها) را در پاسخ به ورزش علت پرداختن زیاده از حد به ورزش دانسته اند.
• آیا اعتیاد به ورزش در ورزشکاران خاص بیشتر است؟
دو میدانی و دویدن ها بیشترین ورزشی هستند که در آنها احتمال ایجاد اعتیاد به ورزش هست. اما در ورزشهای هوازی مانند دوچرخه سواری و شنا هم احتمال آن هست. به مقدار کمتر در ورزشهای بسکتبال، کشتی، والیبال و تنیس هم این احتمال هست.
• احتمال بروز چه صدماتی در اعتیاد ورزشی بیشتر است؟
ورزشکارانی که دچار این امر شده اند بیشتر به صدمات ناشی از استفاده زیاد از اندامها مانند شکستگی های استرسی استخوان یا کشیدگی های عضلانی- تاندونی و رباطی دچار می شوند. جالب اینجاست که از آنجا که لازمه درمان این آسیبها کاهش یا قطع فعالیت برای مدتی است و این ورزشکاران نمی توانند بخاطر وابستگی به ورزش آنرا انجام دهند لذا نسبت به درمان مقاومند و دیر بهبود می یابند.
• آیا اعتیاد به ورزش با سایر گونه های اعتیاد و مشکلات روانی همراهی دارد؟
وابستگی شدید به ورزش معمولاً همراهی با استفاده و اعتیاد به الکل یا مواد مخدر و داروها ندارد و این افراد بخاطر اثر سوء این مواد روی ورزش از آنها (مواد مخدر و الکل) دوری می ورزند.
برخی مطالعات ارتباط بین بی اشتهایی (بی اشتهایی عصبی) و اعتیاد ورزشی را مطرح کرده اند.
• در موارد شک به اعتیاد ورزشی چه سوالهایی باید پرسیده شود؟
- میزان انگیزه برای ورزش چقدر است؟
- آیا پرداختن به ورزش با زندگی، شغل و ارتباط با اطرافیان تداخل پیدا کرده است؟
- چه مقدار و چگونه ورزش می کند؟
- آیا می توانند مدتی ورزش را قطع کنند؟
- آیا در صورت به تاخیر افتادن ورزش دچار نشانه ها ترک می شود؟
- آیا سابقه ای از آسیبهای ناشی از فعالیت زیاد مانند شکستگی های استرسی اخیر وجود دارد؟
• نحوه برخورد با اعتیاد به ورزش چگونه است؟
در بیشتر موارد پرداختن به ورزش ناشی از یک علت استرس زای زمینه ای است که فرد برای فراموش یا تحمل آن به ورزش روی می آورد. لذا نخستين قدم در درمان اعتیاد به ورزش شناسایی و رفع عوامل استرس زای شغلی یا محیطی - خانوادگی است. درمان آسیب ها و صدمات ناشی از فعالیت زیاد مانند شکستگی های فشاری استخوان که در این افراد شایع است باید به نحو مقتضی صورت گیرد که بیشتر نیازمند کاهش یا قطع فعالیت برای مدتی می باشد. البته بسیاری از این افراد نمی توانند این امر را انجام دهند (قطع فعالیت ورزشی) و به تدریج دچار عوارض ناتوان کننده خواهند شد.
منبع: موسسه طب ورزش پارس
