در سيگار حدود 4000 ماده شيميايي خطرناك همچون آمونياك، سرب و آرسنيك موجود ميباشد اما ماده اي كه سبب ميگردد افراد بدنبال سيگار گرايش يابند نيكوتين است. نيكوتين از برگهاي گياه تنباكو بدست مي آيد.
نيكوتين يك آلكولوئيد (شبه قليا) بسيار سمي و روغن مانند ميباشد. نيكوتين تاثير مضاعف تحريك و سركوب گر در بدن دارد. يك نخ سيگار دارای 8 الي 20 ميلي گرم نيكوتين است كه تنها 1 ميلي گرم آن هنگام كشيدن سيگار جذب بدن مي گردد. شايان ذكر است كه تنها 2 الي 5 ميلي گرم نيكوتين سبب تهوع و استفراغ و تنها 60 ميلي گرم از اين ماده مرگ آور ميباشد.
راه هاي ورود نيكوتين به بدن از 3 راه ميباشد:
• جذب از طريق پوست
• جذب از طريق ريه ها
• جذب از طريق غشاء مخاطي بيني و دهان
بيشترين جذب نيكوتين از راه استنشاق و آلوئولهاي (كيسه هاي ريز هوايي كه تبادل گازها در آن ها صورت ميگيرد) ريه مي باشد. نيكوتين پس از ورود به جريان خون مستقيما و سريعا به مغز ميرسد و سپس در تمام بدن منتشر ميگردد. تنها 10 الي 15 ثانيه زمان كافي است كه پس از اولين پك شما به سيگار نيكوتين به مغز شما برسد. مهمترين اثر نيكوتين نيز بر روي مغز اعمال ميگردد اثراتي كه باعث احساس لذت و خوشايند از كشيدن سيگار و احساس تحريك پذيري پس از ترك سيگار ميگردد. نيمه عمر نيكوتين در بدن 1 ساعت مي باشد بدين مفهوم كه پس از سپري شدن 6 ساعت از كشيدن سيگار تنها در حدود 0.031 ميليگرم از 1 ميلي گرم نيكوتين جذب شده در بدن باقي خواهد ماند. بدن از طرق زير از شر نيكوتين خلاص ميگردد:
1- 80 درصد نيكوتين توسط آنزيمهاي كبد تجزيه ميگردد.
2- نيكوتين در ششها متابوليزه شده و به كوتينين و اكسيد نيكوتين تبديل ميگردد.
3- كوتينين و ديگر مواد متابوليزه و باقي مانده نيكوتين نيزتوسط كليه ها فيلتر شده و از طريق ادرار دفع ميگردند.
• نيمه عمر كوتينين 24 ساعت ميباشد بنابراين با آزمايش ادرار حتي تا 2 روز بعد قادر مي باشيد تشخيص دهيد فرد اخيرا سيگار كشيده يا خير.
• برخي افراد كبدشان آنزيم كمتري به منظور تجزيه نيكوتين ترشح كرده بنابراين اينگونه افراد در روز به تعداد سيگار كمتري براي تداوم اثرات سيگار نيازمندند.
• افرادي كه بطور مداوم سيگار مي كشند بدنشان نسبت به نيكوتين مقاومت حاصل كرده و براي دستيابي به اثرات سيگار به تعداد سيگار بيشتري نياز دارند.
اثرات و مضرات نیکوتین در بدن
نيكوتين عملكرد بدن و مغز شما را دگرگون ميكند. نتيجه نهايي متناقض ميباشد: نيكوتين هم نيرو بخش و محرك
و هم سركوبگر و آرامش دهنده است. نيكوتين اثرات زيررا در بدن ايجاد ميكند:
1- نيكوتين سبب ترشح فوري آدرنالين مي گردد. با اثر آدرنالين هنگامي كه شما وحشتزده هستيد و يا حالت هجومي پيدا ميكنيد آشنا هستيد: ضربان قلبتان سريعتر شده، افزايش فشار خون، تنفس سريع و كم عمق، افزايش گلوكز خون، كاهش دماي پوست، تحريك سيستم عصبي مركزي. خود نيكوتين نيز به نوبه خود مانع ترشح هورمون انسولين ميگردد (انسولين قند خون را كاهش ميدهد) بنابراين نيكوتين سبب ميشود گلوكز بيش از معمول در خون وجود داشته باشد كه باعث مي گردد شخص احساس گرسنگي كمتري كند.
2- نيكوتين متابوليسم پايه را افزايش مي دهد يعني فرد كالري بيشتر از معمول خواهد سوزاند. بنابراين به مرور زمان وزنشان كاهش خواهد يافت.
3- نيكوتين سبب افزايش ترشح استيل كولين مي گردد .افزايش استيل كولين باعث افزايش فعاليتهاي نورونهاي مغزي، بهبود سرعت عمل واكنش شما به محركات، افزايش توانايي تمركز كردن ميشود.
4- افزايش ترشح دپامين: اين همان عاملي است كه به فرد در پي استعمال سيگار حس خوشي و نشاط ميدهد.
5- سبب آزاد سازي گلوتامات كه سبب افزايش يادگيري و حافظه مي گردد.
6- افزايش ترشح آندروفين. آندروفين يك مسكن درد طبيعي بدن است و خاصيتي همچون مرفين دارد.
اما در دراز مدت نيكوتين اثرات مخرب زير را بدنبال دارد:
1- فشار خون بالا
2- انسداد عروق خوني و در پي آن سكته قلبي و مغزی
3- كاهش ويتامين C
4- كاهش كارايي سيستم ايمني بدن
5- سرطان دهان، گلو، حنجره و ريه
6- برونشيت و آمفيزم
7- زخم معده
8- كاهش وزن
9- كاهش حواس بويايي و چشايی
10- چين و چروك پوست
11- ناباروري در مردان
